Điều trị bệnh viêm loét dạ dày – tá tràng bằng thuốc y học cổ truyền

113
30

Trong đông y bệnh viêm loét dạ dày tá tràng thuộc phạm vi chứng vị quản thống. Nguyên nhân gây bệnh do tình chí bị kích thích, can chí uất kết mất khả năng sơ tiết làm rối loạn khí cơ thăng thanh giáng trọc của tỳ vị mà gây ra các chứng đau, ợ hơi, ợ chua…hoặc do ăn uống thất thường mất khả năng kiện vận; hàn tà nhân đó xâm nhập gây khí trệ huyết ứ mà gây ra các cơn đau.
Chứng Vị quản thống của y học cổ truyền được chia làm 4 thể lâm sàng sau đây:
Thể Khí uất (trệ).
Triệu chứng: đau thượng vị từng cơn lan ra 2 bên mạn sườn xuyên ra sau lưng, cự án, ợ hơi, ợ chua, táo bón. Chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch huyền hữu lực.
Phương pháp chữa: hòa can lý khí.
Bài thuốc: Sài hồ sơ can thang gia giảm: sài hồ, bạch thược mỗi vị 12g; xuyên khung, chỉ xác, hương phụ, thanh bì mỗi vị 8g; cam thảo 6g. sắc uống ngày 1 thang.
Thể hỏa uất.
Triệu chứng: đau nhiều vùng thượng vị, đau rát, cự án, miệng khô, ợ chua, đắng miệng, chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch huyền sác.
Phương pháp chữa: sơ can tiết nhiệt
Bài thuốc: thanh can ẩm gia giảm: sinh địa, hoài sơn, đại táo, sài hồ, bạch thược mỗi vị 12g; đan bì, đương quy, chi tử, sơn thù, phục linh, trạch tả mỗi vị 8g. sắc uống ngày 1 thang.
Thể huyết ứ.
Triệu chứng: đau dữ dội ở một vị trí nhất định, cự án, chia làm 2 loại thực chứng và hư chứng:
• Thực chứng: nôn ra máu, ỉa phân đen, môi đỏ, lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch huyền sác hữu lực.
Pháp điều trị: thông lạc hoạt huyết hay lương huyết chỉ huyết.
Bài thuốc: thất tiêu tán: bồ hoàng, ngũ linh chi mỗi vị 12g tán bột mỗi ngày 10g chia làm 2 lần.
• Hư chứng: sắc mặt xanh nhợt, người mệt mỏi, chân tay lạnh, môi nhạt, chất lưỡi bệu có điểm ứ huyết, rêu lưỡi nhuận, mạch hư đại hoặc tế sác
Pháp điều trị: bổ huyết chỉ huyết
Bài thuốc: tứ quân tử thang gia giảm: đẳng sâm 16g; bạch truật, hoàng kỳ, phục linh mỗi vị 12g; a giao, tây thảo mỗi vị 8g; cam thảo 6g. sắc uống ngày 1 thang
Thể tỳ vị hư hàn.
Triệu chứng: đau vùng thượng vị liên miên, nôn nhiều, mệt mỏi, thích xoa bóp chườm nóng, đầy bụng, nôn ra nước trong, sợ lạnh, tay chân lạnh, phân nát có lúc táo, rêu lưỡi trắng, chất lưỡi nhạt, mạch hư tế.
Phương pháp chữa: ôn trung kiện tỳ
Bài thuốc: hoàng kỳ kiến trung thang gia giảm: hoàng kỳ 16g; đại táo 12g; hương phụ, quế chi, bạch thược mỗi vị 8g; cam thảo, sinh khương, cao lương khương mỗi vị 6g. sắc uống ngày 1 thang.

Comments are closed.